Serce kobiet za rzadko w centrum badań – wnioski z Nowej Zelandii

Przegląd 25 lat badań z Nowej Zelandii pokazuje, że zdrowie serca kobiet jest tam badane zbyt rzadko i zbyt mało precyzyjnie. Zaledwie 26% analizowanych prac dotyczyło wprost różnic między kobietami a mężczyznami. Autorzy wskazują, że to szansa na lepszą diagnostykę, leczenie i rokowania.

Co ustalili naukowcy

Systematyczny przegląd opublikowano w „New Zealand Medical Journal”. Współkierowała nim dr Kylie Short z Uniwersytetu w Canterbury, gdzie jest starszym wykładowcą nauk o zdrowiu. Zespół przeanalizował dorobek z ćwierćwiecza i stwierdził wyraźną lukę w danych dotyczących płci. Tylko co czwarta praca (26%) była ukierunkowana na porównanie sytuacji kobiet i mężczyzn.

Do przeglądu dołączono osobny artykuł z komentarzem. Badacze apelują w nim, by w badaniach nad chorobami układu krążenia częściej uwzględniać różnice biologiczne (płeć) i społeczno-kulturowe (gender). Ich zdaniem wzmocni to dowody, na których opiera się opieka zdrowotna nad kobietami.

Skąd bierze się ta luka

Według dr Short kobiety są niedostatecznie badane, rzadziej diagnozowane i rzadziej leczone, a dowody wskazują, że mają gorsze wyniki zdrowotne. Badaczka podkreśla, że to problem systemowy, który narastał latami. Choroby serca od dawna postrzegano głównie jako domenę mężczyzn. Kobiety były słabiej reprezentowane w badaniach, a międzynarodowe wytyczne nie zawsze uwzględniały ich potrzeby.

Szczególnie niepokojąco wygląda sytuacja Māori i kobiet z wysp Pacyfiku. Mają one gorsze wyniki zdrowotne, a choroby układu krążenia mocniej odbijają się na nich samych i na ich rodzinach. Dlatego autorzy postulują badania, które będą jednocześnie wrażliwe kulturowo i uwzględnią płeć pacjentek.

– Mamy realną szansę, by dostrzec luki w badaniach nad zdrowiem serca kobiet i coś zmienić – mówi dr Kylie Short.

Wspólna praca zamiast szukania winnych

Badaczka zwraca uwagę, że poprawa wyników u kobiet to nie tylko ich indywidualna sprawa. Przełoży się też na zdrowie rodzin i społeczności oraz odciąży system ochrony zdrowia. Według niej potrzebne jest podejście oparte na współpracy: przy jednym stole powinni zasiąść badacze, lekarze i same kobiety.

Co to oznacza dla polskiego czytelnika

Badanie dotyczy Nowej Zelandii i jego wyników nie można mechanicznie przenosić na Polskę. Nie wiemy z niego, jak wygląda skala problemu w naszym kraju czy w innych państwach UE. Wniosek ogólny jest jednak znany także tutaj: choroby układu krążenia pozostają jednym z głównych zagrożeń zdrowia, a wiedza o nich przez lata opierała się w dużej mierze na badaniach prowadzonych na mężczyznach. Autorzy zaznaczają zresztą, że luka dotyczy także wytycznych międzynarodowych, z których korzystają lekarze na całym świecie.

W praktyce warto o tym pamiętać na dwóch poziomach:

• Pacjentki – niepokojące objawy ze strony serca, takie jak ból w klatce piersiowej czy duszność, warto zgłaszać lekarzowi i nie bagatelizować ich, nawet jeśli „serce to problem mężczyzn”.
• System opieki i nauka – coraz częstsze uwzględnianie płci w badaniach klinicznych pozwala lepiej dopasować diagnostykę i leczenie do konkretnych grup pacjentów.

Nowozelandzki przegląd nie rozstrzyga, jak dokładnie powinna zmienić się praktyka kliniczna. Pokazuje jednak, że bez rzetelnych danych o kobietach trudno mówić o równej jakości opieki.

Źródło: Medical Xpress – „Study reveals gaps in women’s heart health care in New Zealand”