Beton w galerii sztuki: osiem muzeów i pawilonów z całego świata

Surowy beton kojarzy się z chłodem, ale w galeriach sztuki często okazuje się idealnym tłem dla obrazów i rzeźb. Przyglądamy się ośmiu realizacjom, od dużych muzeów po niewielkie pawilony zbudowane wokół jednego dzieła, w tym projektom laureatów Nagrody Pritzkera.

Duże muzea z betonu

Najbardziej rozpoznawalny przykład to David Geffen Galleries w Los Angeles, rozbudowa tamtejszego muzeum sztuki LACMA według projektu szwajcarskiego architekta Petera Zumthora. Zakrzywiony betonowy budynek, opasany szklaną wstęgą, unosi się nad poziomem ulicy i przecina Wilshire Boulevard. Podpiera go siedem konstrukcyjnych pawilonów, rozmieszczonych nierówno wzdłuż obrysu budynku.

W portugalskim Cascais stoi Casa das Histórias Paula Rego, zaprojektowana przez Eduardo Souto de Mourę dla prac artystki Paula Rego. Z czerwonych betonowych ścian wyrastają dwa kominy w kształcie piramid. Wnętrze tworzy ciąg sal dopasowanych do różnych formatów, od niewielkich litografii po wielkie obrazy.

Chińskie biuro ZAO/standardarchitecture zaprojektowało w Hangzhou Xiao Feng Art Museum, poświęcone parze artystów, Xiao Feng i Song Ren. Kanciasta bryła okrąża wewnętrzny dziedziniec. Raz się wznosi, raz opada, a powstałe w ten sposób przejścia prowadzą gości pod mostopodobnymi elementami na dziedziniec.

Przestrzeń dla jednego dzieła

Część obiektów powstała z myślą o pojedynczej pracy. Tadao Ando zaprojektował w Museum SAN w Wonju w Korei Południowej podziemną betonową kopułę, w której stoi stała instalacja rzeźbiarza Antony’ego Gormleya. Jaskiniowe wnętrze ma 25 metrów szerokości, a nad żeliwnymi rzeźbami góruje centralny świetlik, czyli oculus.

W Glenstone Museum w stanie Maryland studio Thomas Phifer and Partners wzniosło prostokątną galerię na prace Richarda Serry. Budynek wylano na miejscu z betonu konstrukcyjnego, drzwi wykonano ze stali nierdzewnej, a jedyne światło wpada do środka przez świetliki w dachu.

Z kolei David Chipperfield Architects wrócił w Niemczech do muzeum Carmen Würth Forum, które ukończył sześć lat wcześniej, i dobudował monolityczny Anselm Kiefer Pavilion. Obraz „Schwarze Flocken” Anselma Kiefera był wcześniej zbyt duży, by pokazać go w muzeum. Dziś wisi na ścianie pawilonu, oświetlony światłem z dachu.

Beton w Ghanie i Chinach

Nubuke Extended to jednopomieszczeniowa betonowa dobudówka do fundacji Nubuke w Ghanie, zaprojektowana przez Baerbel Mueller i Juergena Strohmayera. Budynek podniesiono nad ziemię, dzięki czemu pod nim powstała zacieniona przestrzeń na wydarzenia i spotkania. Wnętrze ma wysokie sufity i antresolę.

Ostatni projekt to Ginkgo Gallery w chińskim Jiaxing, dzieło holenderskiego studia MORE Architecture. Autorzy pomyśleli ją jako przeciwwagę dla boomu na wielkie muzea w Chinach. Galeria stoi na wyspie na sztucznym jeziorze. Jej wnętrza ożywiają wyżłobione betonowe sufity, a deskowane powierzchnie układają się w poziome wzory na ścianach i dachach.

Co z tego wynika dla czytelnika w Polsce

Żaden z opisanych obiektów nie stoi w Polsce, więc to raczej inspiracja i pomysł na podróż niż wskazówka praktyczna. Najbliżej mamy do niemieckiego pawilonu Kiefera, a z kierunków lotniczych do Portugalii, gdzie można zobaczyć dom Paula Rego. Przed wyjazdem warto sprawdzić godziny otwarcia i ceny biletów na stronach samych instytucji.

Zestawienie pokazuje też, że beton w galeriach nie musi być zimny ani monotonny. Barwiony na czerwono, deskowany albo ukształtowany w kopułę tworzy neutralne tło, a jednocześnie nadaje wnętrzu charakter. Światło z dachu, wspólne dla kilku projektów, pomaga ocieplić jego odbiór.

Źródło: Dezeen – „Eight galleries artfully made from concrete”